Er is geen betere kennis dan zelfkennis. Dat is iets wat ik vaak zeg, alleen misbruik ik dit ook wel eens wanneer ik erg zelfkritisch ben. Toch is het in de kern waar. Hoe meer zelfkennis je hebt des te meer voldoening je krijgt. Je weet wanneer je boven je zelf uitstijgt, wanneer je je grenzen kan aangeven en wanneer je kan leven naar wat voor jou belangrijk is. Zelfkennis is de basis van zelfvertrouwen en een beter leven. Heb je een goed zelfbeeld/ kennis is dat niet alleen fijn voor jezelf maar ook voor je omgeving. Jij ben een unieke mix van waarden, kennis en normen.
1 Neem regelmatig de tijd voor zelfreflectie
Allereerst zelfreflectie, wat is dat nu eigenlijk? Bij zelfreflectie of introspectie neem je bewust de tijd om te onderzoeken wie jij nu eigenlijk bent. Door jezelf kritische vragen te stellen zoals, wat zijn mijn angsten, zorgen, motivatie en verlangens, De vraag stellen is makkelijk, maar een goed en eerlijk antwoord geven voor jezelf is een hele andere kwestie. Zelfreflectie is iets wat altijd aandacht nodig heeft. Met het belang dat je op zoek gaat naar jouw eigen antwoorden. Niet die van ‘omdat het moet’ of ‘iedereen doet dat’.
2 verken je persoonlijke eigenschappen
Ga op onderzoek uit wat jouw eigenschappen zijn. Wat zijn je sterke punten en wat zijn je uitdagingen. Hierbij kan je denken aan Introvert of extravert, stabiel, open voor ervaringen, zorgvuldig of gemakkelijk, vriendelijk of juist niet. Een deel zal je van je geboorte hebben meegekregen en een deel ontwikkel je door je omgeving en ervaring. Het betekent niet zo zeer dat het een kapstok is om je negatieve eigenschap goed mee te praten. Juist wanneer je weet dat je net als ik erg introvert bent je meer extravert kan zijn op momenten dat dit nodig is. Je merkt vaak meteen dat het “niet echt” is maar de reacties die je krijgt maakt wel dat je beter gedaan krijgt wat je wilt. Een goede tip is wanneer je het niet zeker weet om het je omgeving te vragen. En bedenk dan of jij herkent in wat zij als eigenschap geven.
3 Wat zijn je kernwaarden?
Dit is wel een van mijn stokpaardjes. Wanneer je weet wat je kernwaarden zijn ben je beter in staat om daarnaar te leven en je grenzen te bepalen. Dit zegt alles over wat voor jou belangrijk is. Maar ook waar jij je er bij een ander enorm aan kan ergeren op het moment dat zij een bepaalde waarden minder of niet hebben. Je eigen waarden is iets dat jij heel normaal vindt maar niet vanzelfsprekend is. Stel jij ben heel loyaal naar je werk. Wanneer je je ziek voelt ga je gewoon. Daar denk je niet eens over na. Terwijl je collega met “een hoofdpijntje” al thuisblijft. Denk je dan niet stiekem, nou ze had best kunnen werken? In mijn blog over waardes staat een oefening die je kan doen om er achter te komen wat voor jou belangrijk is
En het ironische is dat wanneer ik vraag wat is je valkuil is of wat beter kan, dan krijg ik een over het algemeen een hele waslijst aan eigenschappen die niet zo positief zijn. Maar wanneer ik vraag: “Wat is je kracht?”, dan blijft het een stuk langer stil. In een waarden sessie vroeg ik, “wat zijn je kernkwaliteiten”. Dikke tranen want die had ze niet. Terwijl ze daarvoor in haar enthousiasme had verteld over wat ze allemaal gedaan had.
4 Erken je gevoelens
Door een betere inkijk te hebben in jouw gevoelens en emoties zorg je ervoor dat je beter in balans kan blijven. Merk jou positieve en negatieve gevoelens op, Accepteer ze en leer ermee om te gaan. Soms handelen we te snel uit emotie, met nare consequenties van dien. Het is dus goed wat wanneer je deze gevoelens voelt om dan heel even afstand te nemen en te observeren wat er nu gebeurt. Wat de consequentie kan zijn en gaat die jou helpen met je doel.
5 Leer van je ervaringen
Het lijkt een inkoppertje maar toch gaat het hier op regelmatig fout. Velen blijven toch hetzelfde gedrag vertonen terwijl ze weten dat dit niet de oplossing is. Bijvoorbeeld: Je weet dat een wijntje of 3, 4 je nare gevoelens even doen vergeten, maar de volgende dag ben je weinig waard en heb je een halve dag nodig om te herstellen. Je kent de consequentie maar toch doe je het de volgende keer weer. Leer je er van? Waarschijnlijk wel, doe er dan ook wat mee. Dit is met veel zelfdestructieve gedragingen. Natuurlijk hebben we talloze leermomenten en die helpen ons verder. Soms moet je fouten maken om verder te komen.
6 Vergroot je zelfcompassie
Wees eens wat aardiger voor jezelf. Accepteer wie je bent en zie niet alleen de mindere kanten van jezelf. Wanneer je de vorige 3 stappen gedaan hebt ben je erachter dat je meer bent dan alleen maar verbeterpunten. Geen kwaliteiten en mooie kanten kunnen ontdekken? Begin dan maar even opnieuw. Door zorgzaam te zijn voor jezelf zal je veel minder stress ervaren. Wees niet te streng voor jezelf, maar net zoals je tegen een ander zou doen die dicht bij je staat.
7 Leef met betekenis
Leef volgens je waarden en overtuigingen volg je diepste gevoel en sta voor wat jij belangrijk vindt. Ook al past dit niet altijd in het perfecte plaatje. Wanneer je in staat bent om zo dicht mogelijk bij jezelf te leven zal je leven meer betekenis krijgen en meer voldoening geven. Niet alleen voor jezelf maar ook voor je omgeving.
Zelfreflectie kan pijnlijk zijn, in de meeste gevallen omdat het vaak veel meer negatieve zaken aan het licht brengt dan positieve. Iedereen is uniek en bijzonder en een mix van verschillende dromen, waarden en doelen. Vanuit dit standpunt is er geen goed of kwaad. Alleen al het bewust zijn van je krachten en je valkuilen kan je veel rust en mooie dingen op leveren.
Zelfkennis is het begin van alle wijsheid en het einde van de meeste illusies
― Gerd de Ley